Rijk en Regio en de bestuurlijke transformatie

Trekker: Koos Beurskens, Deltaprogramma Maas
Gespreksleider: Ronald Lanters, Wing
Sprekers: Henri de Groot (Rli) – Som der delen, Lambert Verheijen – Integrale projecten realiseren met de omgeving, Josette van Wersch – Integraal werken aan een klimaatbestendige omgeving

Kernboodschap: Klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie en landbouwtransitie leiden tot opgaven op lokale en regionale schaal die bij uitstek in samenhang en gebiedsgericht kunnen worden aangepakt. Dit vereist samenwerking van overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers.

Inhoud

Over de noodzakelijke samenwerking tussen overheden en partijen om de vele opgaven die in gebieden samenkomen op te pakken. Dit werd geïllustreerd met het RLi-advies (aan de hand van Zuidwestelijke Delta en de vele projecten en ambities die in Zuid-Nederland spelen.

Werkwijze sessie

Door presentaties bij te wonen en door vragen te stellen aan het discussiepanel, aan de hand van de interactieve tool buzzmaster.

Inzichten

Vanuit het RLi-advies werd het belang van een sterk regionaal ecosysteem onderstreept en de noodzaak om tot gebiedsgerichte aanpak te komen met oa de inzet van ontwerpend onderzoek. De spreker legde de nadruk op het helder krijgen van kaders, waar hij vooral de Rijksoverheid een rol toedicht. De huidige manier van decentraliseren leidt ook nog wel eens tot handelingsverlegenheid of m.a.w. vooruitstruikelen in de regio.
In de bijdrage van Lambert Verheijen werden ervaringen uit de laatste 20 jaar gedeeld over interbestuurlijk samenwerken om projecten te realiseren. Hij onderstreepte het belang van heldere kaders, in het bijzonder de planologische borging.
In de bijdrage van Josette van Wersch werd vooruitgekeken naar de nieuwe opgaven en wat dit van partijen vergt. Zij legde de kracht vooral in het persoonlijk contact om tot uitvoeringskracht op lokale schaal te komen. Om de complexiteit het hoofd te bieden en de omgeving te activeren wordt gewerkt met vier knoppen die duidelijk maken dat iedereen aan zet is. Slogan ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’.

Handelingsperspectieven

Belangrijk beeld dat naar voren kwam:

  • er is beleidsmoeheid, regio zit niet te wachten op lange beleidstrajecten van de overheden, die vervolgens ‘uitgerold’ moeten worden.
  • verzuchting: er zijn meer programma’s dan boeren in het buitengebied.
  • beleid en regelgeving lopen altijd achter op de lokale (burger-)initiatieven.
  • voorkeur gaat uit naar bottom-up aanpak die spelers activeert en de slimme oplossingen in het gebied laat ontstaan. Daar moet ruimte aan worden geboden.
  • meest logische partner in regio om kaders vast te leggen is de provincie. Verder werken met bestuursakkoorden op lokale schaal.
  • de noodzaak voor transitie is groot, er moet snel gehandeld worden, deze snelheid kan de bottom-up aanpak bieden. Door enerzijds de urgentie en anderzijds het verlangen/perspectief komen mensen in beweging!

Lessen voor samenwerking en verbinding

De opgaven zijn fors en ingrijpend, de urgentie is hoog, lijkt nu al veel energie los te maken bij alle partijen. Er kan worden voortgebouwd op goede voorbeelden uit de bestaande aanpak, maar meer snelheid maken. Ruimte geven aan bottom-up proces is van groot belang. De belanghebbenden komen meer centraal te staan, alle partijen nodig! Overheden met kaders, wet- en regelgeving op slimme manier faciliterend laten zijn (maar minder in de lead).

Presentatie Henri de Groot, RLI
Presentatie Josette van Wersch, Waterschap Limburg